De biografie als medicijn?

Door Susanne Kruys,

‘Het kwijt zijn van de connectie met onszelf en de wereld om ons heen heeft alles te maken met het wezen van de depressie’, aldus Bert van den Bergh gisteren in Trouw. Hij spreekt van ‘Een existentieel isolement’. ‘De afstemming met anderen is zwaar verstoord’. Zijn centrale stelling is dat het er juist om  gaat dat we ons verbonden weten met anderen, met onze werkplek, ons huis en onze materiele spullen. Ook Paul Verhaeghe benoemt eenzaamheid in zijn onlangs verschenen boek ‘Intimiteit’ als het probleem van deze tijd. Eenzaamheid als gevoel. 'En de twee belangrijkste stemmingsstoornissen van deze tijd: angst (ik voldoe niet) en depressie (ik kan het niet)’. Net als van den Bergh stelt hij dat we niet afgestemd zijn; ‘niet op het eigen lijf en niet op dat van de ander’.  We zijn vooral afgestemd op de buitenkant en steeds minder op de binnenkant. En dat is logisch in een tijd waarin de economische, materiële waarde van het individu de norm is geworden. In de greep van die buitenwereld, het ‘hebben’, raken we de verbinding kwijt met onze binnenwereld, met onze zin en ons ‘zijn’. 

Van den Bergh pleit voor een GGZ met meer oog voor de individuele ervaring. Dat vraagt een holistische kijk op zorg waarin lichaam en geest onlosmakelijk verbonden zijn. Ook Verhaeghe pleit voor een ruimere blik, hij vindt dat het tijd wordt om naast wetenschap spiritualiteit een plek te geven. In deze holistische visie wordt de mens gezien in relatie tot zijn omgeving en het grotere geheel en dat brengt ons voorbij de symptomen naar de onderliggende existentiele vragen. ‘Wie ben ik?’, ‘wat kan ik?’ en ‘wat wil ik?’, zijn grote, tijdloze vragen die in ieders levenservaringen heel persoonlijk tot uitdrukking komen.   

Deze vragen kunnen een oproep zijn om te gaan ontdekken waar onze biografie werkelijk over gaat. Weten wie je bent en wat je nodig hebt op de verschillende dimensies van het bestaan, zelfkennis en zelfzorg. Een korte schets met wat voorbeeldvragen:

  • fysiek/materieel: hoe bewoon jij je lichaam, huis en werkplek en hoe draag je hier zorg voor?
  • sociaal: met welke gewoontes ben jij opgegroeid en welke zijn nog steeds van kracht? hoe geef jij je relaties met anderen vorm? waar laad jij je aan op?
  • Psychisch: wat was je ideaal en je puberteit en wat is nu je streven? waar zeg je voluit ja tegen in het leven? 
  • spiritueel: wat geeft jou zin, wat zet jou in beweging?

Er zijn wel voorwaarden om onszelf werkelijk te leren kennen. Rust, reflectie en tijd voor een  - professionele - ontmoeting met de ander.  Zo komen we verder dan alleen ons uiterlijke verhaal, komen we in verbinding met een hoogstpersoonlijk innerlijk verhaal over onze zin en zijn. Hiermee kunnen we uit ons isolement komen en de connectie met onszelf en de wereld herstellen.

De biografie als medicijn

Terug naar overzicht